Integracja sensoryczna

Zaczarowane motylki - Specjaliści

Integracja Sensoryczna (SI) jest organizacją wrażeń sensorycznych.

Polega na odbieraniu ze środowiska zewnętrznego i przetwarzaniu informacji (bodźców) docierających przez receptory (zmysły): wzrok, słuch, równowagę, dotyk, czucie ruchu – kinestezję.

Integracja Sensoryczna jako proces trwa od okresu płodowego do ok. 7 r. ż. Nieprawidłowy rozwój wybranych umiejętności może przyczynić się do trudności w funkcjonowaniu dziecka.

Zaburzenia Integracji Sensorycznej

Dysfunkcje integracji sensorycznej pojawiają się, gdy układ nerwowy nieprawidłowo przetwarza bodźce docierające do organizmu.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, iż zaburzenia integracji sensorycznej nie są spowodowane uszkodzeniem narządów zmysłów: np. oczu, czy uszu.

Dysfunkcje integracji sensorycznej występują zarówno u dzieci w normie intelektualnej, jak i u dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, ruchową, porażeniem mózgowym oraz autyzmem. Mają one wpływ na zachowanie, rozwój społeczny i emocjonalny, a także na szybkość i efektywność uczenia się.

Podstawowe objawy dysfunkcji integracji sensorycznej:

  • obniżony poziom koordynacji ruchowej,
  • wzmożona lub obniżona wrażliwość na bodźce,
  • nieprawidłowy poziom aktywności ruchowej,
  • niewłaściwy poziom uwagi,
  • trudności w zachowaniu,
  • opóźniony rozwój mowy.

Dlatego należy uważnie obserwować u dziecka jego rozwój ruchowy  oraz rozwój mowy, aktywność, uwagę i reagowanie na bodźce (np.: nowe zabawki, ubrania, jedzenie itp.).

Zachowania  niepokojące:

  • problem z równowagą – potykanie się, upadanie (na prostej drodze bez przeszkód),
  • strach przed korzystaniem z karuzeli, huśtawki – lub nadmierne ich tolerowanie,
  • trudności w piciu, żuciu, połykaniu,
  • problemy przy myciu się i ubieraniu,
  • nadwrażliwość na dźwięki i dotyk,
  • problem w poruszaniu się na schodach,
  • nadruchliwość,
  • impulsywność/nadwrażliwość emocjonalna,
  • trudności w nauce nowych umiejętności np. jazda na rowerze, rzucanie i łapanie piłki,
  • “wpadanie” na meble, ściany i inne osoby,
  • problemy w korzystaniu ze sztućców, nożyczek, kredek itp.
  • funkcjonowanie w ciągłym ruchu (bieganie, skakanie),
  • lęk przed zmianą wysokości (wchodzenie na stołek, drabinki, schody),
  • trudności w akceptacji nowego otoczenia,
  • mylenie stron prawa/lewa,
  • nieokreślona lateralizacja (brak dominacji prawej lub lewej ręki),
  • trudności z czytaniem, pisaniem, przepisywaniem, rysowaniem,
  • brak tolerancji dotyku przy czynnościach higienicznych (mycie rąk, buzi, zębów, czesanie i obcinanie włosów, smarowanie kremem itp.),
  • trudności z koncentracją, szybkie rozpraszanie się,
  • obniżony próg bólu.

Diagnoza procesów Integracji Sensorycznej

Terapia musi być poprzedzona szczegółową diagnozą. Do jej przeprowadzenia służą wystandaryzowane techniki.

Indywidualny plan terapii może być sporządzony dopiero po dokładnych badaniach i obserwacji.

Etapy procesu diagnostycznego:

  1. Wywiad z rodzicami.
  2. Testy
  3. Próby z obserwacji w trakcie swobodnej zabawy i zaplanowanych aktywności.

Etapy procesu diagnostycznego:

  1. Prezentację wyników obserwacji i testów.
  2. Opis problemu.
  3. Zdefiniowaną diagnozę.
  4. Ramowy plan terapii.
  5. Zalecenia do pracy w domu.